Barman wyciska olejki ze skórki pomarańczy nad szklanką z dużą, przejrzystą kostką lodu

Mixologia · techniki barmańskie

Mixologia: lód, który robi koktajl

Każda technika barmańska robi z lodem to samo: chłodzi drink, rozcieńcza go i czasem napowietrza. Różni się tempem i proporcjami. Poniżej znajdziesz sześć technik, lód do każdej z nich i klasyki IBA rozpisane na szkło i lód.

  • 6technik barmańskich
  • 12–15 swstrząsania wystarcza
  • 13klasyków IBA z doborem lodu

Lód to składnik, nie dodatek

Lód chłodzi głównie przez to, że się topi. Stopienie 1 g lodu pochłania ok. 334 J ciepła, więc każde schłodzenie drinka oznacza też dodanie do niego wody. Barman nie walczy z rozcieńczeniem, tylko je dawkuje. Dave Arnold, nowojorski barman i badacz koktajli, zmierzył, jak robią to różne techniki.

  • -7 °CDo tej temperatury doszedł w pomiarach Arnolda wstrząsany koktajl, w mniej niż 17 sekund. Potem już się nie ochładzał.
  • 12–15 sTyle wstrząsania wystarcza. Dłużej nie szkodzi, ale niewiele zmienia w temperaturze i rozcieńczeniu.
  • 2 min+Tyle trzeba by mieszać łyżką, żeby zrobić to, co shaker w 15 sekund. Dlatego drinki mieszane są cieplejsze i mniej rozcieńczone.
  • 2Tyle co najmniej zakresów dobrego rozcieńczenia widzi Arnold: osobny dla drinków wstrząsanych i mieszanych. Jednej „idealnej” proporcji nie ma.

Liczby z artykułów Dave'a Arnolda „Cocktail Science in General” (Cooking Issues, 2010). Pełne źródła na dole strony.

Sześć technik barmańskich

Wybierz technikę. Pokażemy, co robi z drinkiem, jakiego lodu potrzebuje w naczyniu i w szklance oraz które klasyki tak się przygotowuje.

Barman wstrząsa koktajl w stalowym shakerze, obok czeka kieliszek coupette

shaking

Wstrząsanie

Najszybszy sposób, żeby jednocześnie schłodzić, rozcieńczyć i napowietrzyć drink. Do koktajli z sokami cytrusowymi, syropami, białkiem i śmietanką.

Chłodzeniewysokie
Rozcieńczeniewysokie
Napowietrzeniewysokie

Do shakera trafiają składniki i dużo lodu, potem energicznie wstrząsasz. Według Dave'a Arnolda 12–15 sekund wystarcza, żeby drink doszedł do równowagi: dalsze wstrząsanie już niewiele zmienia. Drink przecedzasz na świeży lód albo do schłodzonego kieliszka.

Lód do pracy
Kostki gourmet lub dice, zimne i suche, prosto z zasobnika
Lód w szklance
Świeże kostki albo bez lodu, gdy drink idzie do kieliszka
Sprzęt
Shaker (boston albo cobbler), sitko hawthorne, sitko drobne

Wskazówka. Przy wstrząsaniu rodzaj lodu ma mniejsze znaczenie, niż się wydaje. Ważniejsze, żeby był zimny, suchy i żeby było go dużo. Mokry, nadtopiony lód wnosi do shakera wodę, której nie da się kontrolować.

Klasyki IBA: Daiquiri, Margarita, Tommy's Margarita, Whiskey Sour, Espresso Martini. Zobacz w tabeli

Poziomy chłodzenia, rozcieńczenia i napowietrzenia to porównanie orientacyjne między technikami, oparte na pomiarach Dave'a Arnolda i opisach Difford's Guide, a nie pomiar konkretnego drinka.

Wszystkie narzędzia i kalkulatory

Najlepszy lód do mixologii

Większość barów pracuje na jednym rodzaju lodu do wszystkiego, najczęściej na kostce gourmet. Bary koktajlowe z ambicjami mają dwa albo trzy: kostkę do shakera i highballi, dużą kostkę do drinków pitych powoli i drobny lód do juleps i blendera.

  • Gourmet

    Pełna, przejrzysta kostka w kształcie naparstka. Uniwersalny lód baru: do shakera, szklanicy i szklanki.

    WstrząsanieMieszanieBudowanieRzucanie

    Kostkarki: EXG

  • Square Gourmet

    Duży sześcian 30 mm, 24 g. Do drinków pitych powoli na jednej kostce: whisky, old fashioned, negroni.

    BudowanieWędzenie

    Kostkarki: EXS

  • Dice i half dice

    Klasyczna kostka w dużych ilościach. Half dice, mniejsza, dobrze sprawdza się w blenderze.

    WstrząsanieMieszanieBlendowanieRzucanie

    Kostkarki: NXW

  • Nugget

    Drobna, miękka granulka. Najbliżej jej do lodu kruszonego: do juleps, drinków tiki i blendera.

    BudowanieBlendowanie

    Kostkarki: DXN

Klasyki IBA i ich lód

Technika i szkło według oficjalnych specyfikacji International Bartenders Association, a obok lód Scotsman, który do nich pasuje. Proporcje składników znajdziesz w specyfikacji IBA.

  • Budowanie

    Old Fashioned

    Szkło
    old fashioned
    Metoda IBA
    cukier z bitterem rozgnieciony w szklance, szklanka wypełniona kostkami lodu, whisky, delikatne zamieszanie
    Lód Scotsman
    jedna duża kostka Square Gourmet albo kostki gourmet
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Budowanie

    Negroni

    Szkło
    schłodzona old fashioned
    Metoda IBA
    składniki wlane do szklanki pełnej lodu, delikatne zamieszanie
    Lód Scotsman
    Square Gourmet albo kostki gourmet
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Budowanie

    Cuba Libre

    Szkło
    highball
    Metoda IBA
    budowany w szklance highball wypełnionej lodem
    Lód Scotsman
    kostki gourmet do pełna
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Budowanie

    Mojito

    Szkło
    szklanka (IBA nie precyzuje)
    Metoda IBA
    mięta z cukrem i limonką, odrobina wody gazowanej, szklanka wypełniona lodem, rum, dopełnienie wodą gazowaną
    Lód Scotsman
    kostki gourmet albo drobny nugget
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Budowanie

    Mint Julep

    Szkło
    stalowy kubek julep
    Metoda IBA
    mięta delikatnie rozgnieciona z cukrem i wodą, kubek wypełniony lodem kruszonym, bourbon, mieszanie aż kubek oszroni się
    Lód Scotsman
    nugget, najbliższy lodowi kruszonemu
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Mieszanie

    Dry Martini

    Szkło
    schłodzony kieliszek martini
    Metoda IBA
    mieszany w szklanicy z kostkami lodu, przecedzony
    Lód Scotsman
    w szklanicy kostki gourmet, w kieliszku bez lodu
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Mieszanie

    Manhattan

    Szkło
    schłodzony kieliszek koktajlowy
    Metoda IBA
    mieszany w szklanicy z kostkami lodu, przecedzony
    Lód Scotsman
    w szklanicy kostki gourmet, w kieliszku bez lodu
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Wstrząsanie

    Daiquiri

    Szkło
    schłodzony kieliszek koktajlowy
    Metoda IBA
    cukier rozpuszczony w shakerze, dodany lód, wstrząśnięty, przecedzony
    Lód Scotsman
    w shakerze kostki gourmet lub dice, w kieliszku bez lodu
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Wstrząsanie

    Margarita

    Szkło
    schłodzony kieliszek koktajlowy, opcjonalnie pół brzegu z solą
    Metoda IBA
    wstrząśnięta z lodem, przecedzona
    Lód Scotsman
    w shakerze kostki gourmet lub dice, w kieliszku bez lodu
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Wstrząsanie

    Tommy's Margarita

    Szkło
    schłodzona szklanka rocks
    Metoda IBA
    wstrząśnięta z lodem, przecedzona do szklanki wypełnionej lodem
    Lód Scotsman
    w shakerze i w szklance świeże kostki gourmet
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Wstrząsanie

    Whiskey Sour

    Szkło
    cobbler albo old fashioned z lodem
    Metoda IBA
    wstrząśnięty w shakerze pełnym lodu; z białkiem mocniej, żeby powstała piana
    Lód Scotsman
    w shakerze kostki gourmet; w wersji on the rocks świeże kostki w szklance
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Wstrząsanie

    Espresso Martini

    Szkło
    schłodzony kieliszek koktajlowy
    Metoda IBA
    wstrząśnięte mocno z lodem, przecedzone
    Lód Scotsman
    w shakerze kostki gourmet lub dice, w kieliszku bez lodu
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)
  • Blendowanie

    Piña Colada

    Szkło
    duży kieliszek, ze słomką
    Metoda IBA
    wszystkie składniki zmiksowane z lodem w blenderze
    Lód Scotsman
    nugget albo half dice
    Specyfikacja IBA (otwiera się w nowej karcie)

Wszystkie narzędzia i kalkulatory

Pytania o lód w mixologii

Wstrząsać czy mieszać koktajl?

Wstrząsa się koktajle z sokami cytrusowymi, syropami, białkiem lub śmietanką, bo shaker szybko chłodzi, rozcieńcza i napowietrza. Miesza się drinki z samych alkoholi, jak martini, manhattan czy negroni, które mają zostać klarowne i gładkie.

Jak długo wstrząsać koktajl?

Według Dave'a Arnolda 12–15 sekund energicznego wstrząsania wystarcza, żeby drink doszedł do równowagi. W jego pomiarach temperatura wstrząsanego koktajlu ustabilizowała się na ok. -7 °C w mniej niż 17 sekund. Dłuższe wstrząsanie nie szkodzi, ale niewiele zmienia.

Czy lód kruszony bardziej rozwadnia drinka?

Nie przez samą wielkość kawałków. Dave Arnold zwraca uwagę, że drobny lód ma na powierzchni dużo więcej wody niż duże kostki i to ona rozcieńcza drink. Dlatego lód do shakera i szklanicy powinien być zimny i suchy, a lód kruszony stosuje się tam, gdzie rozcieńczenie jest pożądane.

Jaki lód do shakera?

Zimne, suche kostki, najlepiej prosto z zasobnika kostkarki, np. gourmet lub dice. Przy wstrząsaniu rodzaj lodu ma mniejsze znaczenie niż przy mieszaniu, ale mokry, nadtopiony lód wnosi wodę, której nie da się kontrolować.

Źródła

  1. Dave Arnold, „Cocktail Science in General: Part 1 of 2”, Cooking Issues, 2010: czas wstrząsania, -7 °C, mieszanie a wstrząsanie, woda na powierzchni lodu kruszonego.
  2. Dave Arnold, „Cocktail Science in General: Part 2 of 2”, Cooking Issues, 2010: brak jednej idealnej proporcji rozcieńczenia, schładzanie szklanicy.
  3. Dave Arnold, „Liquid Intelligence: The Art and Science of the Perfect Cocktail”, W. W. Norton, 2014.
  4. Difford's Guide, „How to throw a cocktail”: technika rzucania, wielkość pęcherzyków.
  5. Difford's Guide, „Smokes & smokers”: dymownice i drewno do wędzenia drinków.
  6. International Bartenders Association, oficjalne koktajle IBA: metoda i szkło klasyków z tabeli.
  7. Ciepło topnienia lodu ok. 334 J/g (dokładnie 333,55 J/g): wartość tablicowa.
  8. Katalog Scotsman 2027: rodzaje i wielkości lodu, serie kostkarek.

Lód na poziomie Twojej karty koktajli

Dobierzemy rodzaj lodu i kostkarkę Scotsman do drinków, które podajesz, i do ruchu w najlepszy wieczór. Urządzenia zobaczysz w działaniu w showroomach Best CS w Warszawie i Wrocławiu.